به گزارش پرشین سازه، بانک مسکن اعلام کرده است که تا ۱۶ تیر ۱۴۰۵، حدود ۱۸۸ هزار واحد طرح نهضت ملی مسکن به مرحله فروش اقساطی رسیدهاند. بر پایه آمار منتشرشده، این بانک همچنین بیش از ۱۵۳ هزار میلیارد تومان سهمالشرکه به سازندگان پرداخت کرده است.
این آمار برای متقاضیان از آن جهت اهمیت دارد که فروش اقساطی، مرحلهای متفاوت از پرداخت منابع در دوره ساخت است و پرونده مالی واحد را به بازپرداخت اقساط توسط متقاضی نزدیک میکند. با این حال، در اطلاعات منتشرشده جزئیاتی درباره تعداد واحدهای تحویل فیزیکیشده، پراکندگی استانی پروژهها، میزان آورده متقاضیان یا مبلغ اقساط ارائه نشده است.
آمار جدید بانک مسکن چه تصویری از طرح ارائه میدهد؟
بر اساس دادههای اعلامشده، بانک مسکن ۵۳ درصد از کل تسهیلات شبکه بانکی در طرح نهضت ملی مسکن را بر عهده دارد. این سهم نشان میدهد روند تأمین مالی بخش بزرگی از پروژههای طرح به عملکرد این بانک وابسته است و استمرار پرداختها میتواند بر سرعت پیشرفت کارگاههای ساختمانی اثر بگذارد.
تا تاریخ اعلامشده، در مجموع برای ۳۹۳ هزار و ۹۴۱ واحد قرارداد منعقد شده و سهمالشرکه مربوط به ۳۸۲ هزار و ۶۱۹ واحد پرداخت شده است. مقایسه این دو عدد نشان میدهد برای بخش عمده قراردادهای ثبتشده، دستکم یک مرحله از منابع بانکی تخصیص یافته است؛ اما این آمار بهتنهایی مرحله دقیق پیشرفت یا زمان تکمیل هر پروژه را مشخص نمیکند.
بانک مسکن همچنین اعلام کرده که حدود ۸۰ درصد ارزش کل قراردادها را کارسازی کرده است. پرداخت سهمالشرکه در این پروژهها متناسب با پیشرفت فیزیکی انجام میشود؛ بنابراین این نسبت، تصویری کلی از حجم منابع پرداختشده ارائه میکند، نه اینکه همه واحدهای مشمول قرارداد به پیشرفت ۸۰ درصدی رسیده باشند.
فروش اقساطی ۱۸۸ هزار واحد برای متقاضیان چه معنایی دارد؟
فروش اقساطی در پروژههای مسکن حمایتی معمولاً یکی از مراحل تعیینکننده رابطه مالی میان بانک و متقاضی است؛ زیرا تسهیلات دوره ساخت پس از طی فرایندهای مربوط، به اقساط قابل بازپرداخت تبدیل میشود. رسیدن ۱۸۸ هزار واحد به این مرحله، از حرکت بخشی از پروندهها از دوره ساخت و تأمین مالی به دوره بازپرداخت حکایت دارد.
با این حال، نباید «فروش اقساطی» را بدون انتشار آمار تکمیلی معادل تحویل قطعی کلید به تمام ۱۸۸ هزار خانوار دانست. منابع بازنشرکننده از تعبیر تحویل واحد نیز استفاده کردهاند، اما داده اصلی منتشرشده بر فروش اقساطی تمرکز دارد و آمار مستقلی از تحویل فیزیکی، صدور پایان کار یا سکونت خانوارها ارائه نمیکند.
اثر پرداخت ۱۵۳ هزار میلیارد تومان بر روند ساخت چیست؟
پرداخت بیش از ۱۵۳ هزار میلیارد تومان سهمالشرکه، مهمترین بخش آمار مربوط به سمت عرضه و سازندگان است. تزریق مستمر منابع متناسب با پیشرفت پروژه میتواند امکان ادامه عملیات اجرایی را فراهم کند؛ با این حال، زمان تکمیل هر واحد علاوه بر تأمین مالی به وضعیت زمین، زیرساختها، خدمات شهری و پیشرفت واقعی کارگاه وابسته است و درباره این مؤلفهها اطلاعاتی در گزارش ارائه نشده است.
برای متقاضیان، افزایش تعداد واحدهای فروش اقساطی زمانی به یک نتیجه ملموس تبدیل میشود که زمان تحویل، مانده آورده، مبلغ نهایی تسهیلات و برنامه بازپرداخت نیز بهصورت شفاف اعلام شود. نبود این جزئیات باعث میشود نتوان از آمار کلان فعلی، نتیجه یکسانی برای همه پروژهها یا خانوارهای ثبتنامشده گرفت.
چه اطلاعاتی باید در گزارشهای بعدی منتشر شود؟
برای سنجش دقیقتر عملکرد طرح، انتشار همزمان چند شاخص ضروری است:
- تعداد واحدهای تحویل فیزیکیشده در کنار آمار فروش اقساطی؛
- پراکندگی واحدها به تفکیک استان و شهر؛
- پیشرفت فیزیکی پروژههای باقیمانده و زمانبندی تکمیل آنها؛
- مبلغ تسهیلات، دوره بازپرداخت و متوسط اقساط متقاضیان؛
- وضعیت تأمین خدمات زیربنایی و روبنایی پروژهها.
در مجموع، فروش اقساطی ۱۸۸ هزار واحد و کارسازی حدود ۸۰ درصد ارزش قراردادها، از پیشرفت مالی بخشی از نهضت ملی مسکن خبر میدهد. با این حال، معیار نهایی برای متقاضیان صرفاً حجم پرداخت بانکی نیست؛ بلکه تحویل قابل سکونت واحد، روشن شدن تعهدات مالی و اعلام زمانبندی دقیق پروژههاست.