به گزارش بخش اخبار پرشین سازه، در حالی که رویای خانهدار شدن برای طبقه کارگر به افسانهای دور از دسترس تبدیل شده و میانگین قیمت هر متر مسکن در پایتخت از مرز ۱۰۳ میلیون تومان عبور کرده است، خبر «افزایش ۳ برابری حق مسکن کارگران» در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ مانند یک تیتر جذاب اما بحثبرانگیز به نظر میرسد. آیا رقم ۳ میلیون تومان در برابر سونامی اجارهبها و هزینههای سرسامآور زندگی، مرهمی بر زخم معیشت سازندگان واقعی شهر خواهد بود یا تنها یک عددسازی روانی در فیشهای حقوقی است که پیش از اجرا، توسط تورم بلعیده میشود؟
شکستن طلسم ۹۰۰ هزار تومانی پس از دو سال
شورای عالی کار سرانجام پس از دو سال توقف و ثابت ماندن حق مسکن کارگران روی عدد ناچیز ۹۰۰ هزار تومان، در آخرین نشست خود تصمیم به بازنگری در این مولفه مزدی گرفت. بر اساس مصوبه جدید که با توافق نمایندگان کارگری و کارفرمایی حاصل شده، پیشنهاد افزایش حق مسکن از ۹۰۰ هزار تومان به ۳ میلیون تومان (بیش از ۳ برابر) ارائه شده است. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که طبق اصل ۳۱ قانون اساسی، دولت موظف به تأمین مسکن متناسب با نیاز کارگران است، اما شکاف عمیق میان درآمد و هزینه مسکن، این اصل را به حاشیه رانده است.
زمان اجرا: مُسکنی برای شب عید یا وعدهای برای سال آینده؟
یکی از ابهامات اصلی این مصوبه، زمان اجرای آن است. طبق بررسیهای اخبار صنعت ساختمان در پرشین سازه، شورای عالی کار این افزایش را برای دو ماه پایانی سال (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) در نظر گرفته است تا کمکی برای جبران هزینههای پایان سال کارگران باشد. محسن باقری، نماینده کارگران در شورای عالی کار، اعلام کرده است که اگر هیئت وزیران این پیشنهاد را تصویب کند، حق مسکن ۳ میلیون تومانی همراه با حقوق و عیدی در همین امسال پرداخت خواهد شد. با این حال، برخی اظهارات وزیر کار مبنی بر بررسی حق مسکن برای سال ۱۴۰۵، شائبههایی را درباره موکول شدن این افزایش به سال آینده ایجاد کرده است. نکته حیاتی اینجاست که اجرای این مصوبه منوط به تأیید نهایی هیئت وزیران است.
تحلیل اقتصادی: ۳ میلیون تومان در برابر واقعیت بازار مسکن
اگرچه افزایش ۳۰۰ درصدی در نگاه اول قابل توجه به نظر میرسد، اما تحلیلگران بازار مسکن معتقدند این رقم هیچ تناسبی با واقعیتهای تورمی ندارد:
- سقوط قدرت خرید: در شرایطی که قیمت هر متر آپارتمان در مناطق معمولی تهران بین ۶۰ تا ۸۰ میلیون تومان است، حق مسکن کارگران با رقم ۳ میلیون تومان حتی هزینه خرید چند متر کاشی یا سرامیک یک ساختمان را هم پوشش نمیدهد.
- بحران اجارهنشینی: گزارشها نشان میدهد که هماکنون نیمی از حقوق کارگران صرفاً برای اجارهبها هزینه میشود. با اجارههای ۶ تا ۱۰ میلیونی و ودیعههای سنگین، کمکهزینه ۳ میلیونی عملاً کارکرد خود را از دست داده و تنها به یک “کمکهزینه معیشت” ناچیز تبدیل شده است.
- تبعات روانی در بازار اجاره: نگرانی جدی اینجاست که انتشار خبر افزایش حقوق کارگران و حق مسکن، صاحبخانهها را به این تصور اشتباه برساند که درآمد کارگران افزایش چشمگیری داشته و همین امر بهانهای برای بالا بردن اجارهبها در مناطق کارگرنشین شود؛ اتفاقی که عملاً همین افزایش اندک را از جیب کارگر به جیب موجر منتقل میکند.
سوالات متداول درباره حق مسکن ۱۴۰۴
آیا حق مسکن ۳ میلیونی مشمول مالیات میشود؟
بله، طبق قوانین فعلی مالیاتی، حق مسکن جزو مزایای شغلی محسوب شده و معمولاً مشمول کسر مالیات بر درآمد میشود، مگر اینکه در بودجه سالانه یا مصوبات خاص معافیت جدیدی برای آن در نظر گرفته شود.
تاثیر این افزایش بر قراردادهای پارهوقت و پروژهای چیست؟
برای کارگران پارهوقت و ساعتی، مزایای رفاهی از جمله حق مسکن باید به نسبت ساعات کارکرد پرداخت شود. بنابراین اگر کارگری نیمی از ساعات قانونی ماه را کار کرده باشد، نیمی از مبلغ ۳ میلیون تومان (۱.۵ میلیون) را دریافت خواهد کرد.
دولت چه برنامهای برای مسکن ارزانقیمت کارگری دارد؟
علاوه بر افزایشهای ریالی، دولت طرحهایی نظیر نهضت ملی مسکن و تفاهمنامههای ساخت مسکن کارگری در جوار شهرکهای صنعتی را دنبال میکند، اما سرعت اجرای این پروژهها تاکنون نتوانسته است پاسخگوی نیاز انباشته بازار باشد.
نتیجهگیری
افزایش حق مسکن به ۳ میلیون تومان، اگرچه گامی رو به جلو نسبت به انجماد دو ساله این مبلغ محسوب میشود، اما در برابر تورم اجاره بها، اقدامی “مینیاتوری” است. کارشناسان صنعت ساختمان بر این باورند که تا زمانی که تورم عمومی مهار نشود، بازی با اعداد در فیشهای حقوقی نمیتواند امنیت روانی را به خانوادههای کارگری بازگرداند.
