
یکی از مهمترین مصالح در ساختمانسازی، میلگردها هستند که وظیفهی اصلی آنها تحمل وزن دیوارها، سقفها و دیگر اجزای سازه میباشد. کیفیت، نوع و سایز میلگرد تاثیری مستقیم بر مقاومت و ایمنی ساختمان دارد و به همین دلیل انتخاب درست آنها اهمیت بالایی دارد.
میلگردها در انواع مختلفی تولید میشوند و هر نوع آن کاربرد مخصوص به خود را دارد. از جمله مهمترین دستهبندیها میتوان به میلگردهای ساده، آجدار و کلاف اشاره کرد. علاوه بر نوع، سایز میلگرد نیز نقش کلیدی در تحمل بار و استحکام سازه دارد.
در این مطلب قصد داریم به بررسی انواع سایز میلگرد، مشخصات فنی و کاربرد هر کدام بپردازیم تا با شناخت بهتر این مصالح حیاتی، بتوانید انتخابی دقیق و مناسب برای پروژههای ساختمانی خود داشته باشید. با ما همراه باشید تا جزئیات مهمی که هر مهندس یا سازنده باید بداند را مرور کنیم.
انواع سایز میلگرد و کاربرد آنها
در ساختمانسازی، انتخاب درست سایز میلگرد از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا هر سازه بسته به نوع بارگذاری و ابعاد خود نیازمند میلگردهایی با اندازه و مقاومت مشخص است. مثلا کوچکترین سایز میلگرد معمولا برای سازههای سبک یا تقویت جزئی استفاده میشود.
انواع سایز میلگرد در بازار موجود هستند و هر کدام کاربرد خاصی در قسمتهای مختلف ساختمان دارند. دانستن مشخصات فنی هر سایز میلگرد به مهندسین و سازندگان کمک میکند تا سازهای ایمن و مستحکم داشته باشند. در ادامه
رایجترین انواع سایز میلگرد و کاربرد آنها را بررسی خواهیم کرد:
میلگرد سایز ۸ میلیمتر (کوچکترین سایز میلگرد)
کوچکترین سایز میلگرد که در پروژههای سبک و سازههای با بار کم استفاده میشود، میلگرد سایز ۸ است. این میلگرد معمولاً در تقویت فونداسیونهای کوچک، دیوارهای کمارتفاع و تیرچههای سبک کاربرد دارد.
به دلیل اندازه کوچک و وزن کمتر(وزن تقریبی هر شاخه ۱۲ متری: حدود ۵.۷ کیلوگرم)، قیمت میلگرد سایز ۸ نسبت به میلگردهای بزرگتر اقتصادیتر است و برای پروژههای محدود و خانگی گزینه مناسبی به شمار میرود.
میلگرد سایز ۱۰
میلگرد ۱۰ یکی از پرکاربردترین سایزها در ساختمانسازی است. این میلگرد معمولاً در سقفها، تیرچهها، دیوارهای باربر سبک و فونداسیونهای متوسط استفاده میشود. مقاومت این سایز مناسب است و برای تحمل وزن مصالح معمولی ساختمان کافی است. قیمت آن نسبت به سایزهای بزرگتر مناسبتر بوده و اقتصادی است. تشخیص سایز میلگرد در این رده آسان است و با ابزارهای ساده امکانپذیر است. قطر این میلگرد ۱۰ بوده و وزن تقریبی هر شاخه ۱۲ متری آن ۷.۸۵ کیلوگرم میباشد.
میلگرد سایز ۱۲ تا ۱۴ میلیمتر
میلگردهای سایز ۱۲ و ۱۴ معمولاً در ستونها، دیوارهای باربر متوسط و پروژههای ساختمانی معمولی به کار میروند. این میلگردها به دلیل قطر بیشتر نسبت به میلگردهای کوچک، توانایی تحمل بار بیشتری دارند و برای ساختمانهای چند طبقه سبک تا متوسط مناسب هستند. وزن تقریبی هر شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۲، ۱۱.۳ کیلوگرم و میلگرد سایز ۱۴، ۱۵.۲ کیلوگرم است.
میلگرد سایز ۱۶ تا ۲۰ میلیمتر
این گروه از میلگردها معمولاً در ستونها، تیرها و فونداسیونهای متوسط و سنگین استفاده میشوند. میلگرد سایز ۱۶ با قطر ۱۶ میلیمتر و وزن تقریبی ۲۰.۲ کیلوگرم برای هر شاخه ۱۲ متری، مقاومت بالایی دارد و تحمل بار زیاد را ممکن میکند، از این رو برای ستونها، تیرها و فونداسیونهای متوسط بسیار مناسب است.
از سوی دیگر، میلگرد سایز ۲۰ با قطر ۲۰ میلیمتر و وزن تقریبی ۳۱.۴ کیلوگرم برای هر شاخه، مقاومت بیشتری ارائه میدهد و کاربرد آن بیشتر در ستونهای اصلی و فونداسیونهای سنگین ساختمانهای چندطبقه و صنعتی است.
میلگرد سایز ۲۲ تا ۲۸ میلیمتر
میلگردهای سایز ۲۲ تا ۲۸ میلیمتر معمولاً در ستونها، تیرهای اصلی و فونداسیونهای سنگین ساختمانهای چندطبقه و پروژههای صنعتی و تجاری به کار میروند. این میلگردها به دلیل قطر بزرگ و مقاومت بسیار بالا، قادرند بارهای سنگین و فشارهای زیاد را تحمل کنند و استحکام سازه را تضمین نمایند.
به عنوان مثال، میلگرد سایز ۲۲ با قطر ۲۲ میلیمتر و وزن تقریبی ۳۷.۹ کیلوگرم برای هر شاخه ۱۲ متری و سایر سایزهای بزرگتر تا ۲۸ میلیمتر با وزن و تحمل بار بالاتر، برای پروژههایی با نیاز به مقاومت فوقالعاده مناسب هستند.
میلگرد سایز بالاتر از ۳۲ میلیمتر
میلگردهای سایز بالاتر از ۳۲ میلیمتر معمولاً در پروژههای خاص و سازههای صنعتی و پلها و فونداسیونهای بسیار سنگین استفاده میشوند. این میلگردها به دلیل قطر بسیار بزرگ و مقاومت فوقالعاده، توانایی تحمل بارهای بسیار سنگین و فشارهای زیاد را دارند و برای استحکام سازههای عظیم ضروری هستند.
با آشنایی با انواع سایز میلگرد و نحوه تشخیص سایز میلگرد میتوان تصمیم بهینه برای پروژه گرفت و از استفاده نادرست میلگرد جلوگیری کرد، که این امر به دوام و استحکام نهایی ساختمان کمک شایانی میکند. در ادامه جدول سایز میلگرد را مشاهده میکنید:
| سایز میلگرد (میلیمتر) | استاندارد | قطر (میلیمتر) | وزن تقریبی هر شاخه ۱۲ متری (کیلوگرم) | کاربردها |
| ۸ | A1 | ۸ | ۵.۰ | استفاده در بتنهای سبک، سقفهای ساده، فونداسیونهای کوچک |
| ۱۰ | A1 | ۱۰ | ۹.۵ | فونداسیونهای کوچک، تیرچهها |
| ۱۲ | A2 | ۱۲ | ۱۳.۳ | ستونها و تیرهای سبک، سقفهای بتنی |
| ۱۴ | A2 | ۱۴ | ۱۸.۰ | ستونها و تیرهای متوسط، فونداسیونهای سبک تا متوسط |
| ۱۶ | A3 | ۱۶ | ۲۰.۲ | ستونها، تیرها و فونداسیونهای متوسط، ساختمانهای چندطبقه |
| ۱۸ | A3 | ۱۸ | ۲۵.۴ | ستونها، تیرهای اصلی و فونداسیونهای متوسط تا سنگین |
| ۲۰ | A3 | ۲۰ | ۳۱.۴ | ستونها، تیرهای اصلی و فونداسیونهای سنگین، ساختمانهای چندطبقه و صنعتی |
| ۲۲ | A3 | ۲۲ | ۳۷.۵ | ستونها و تیرهای اصلی ساختمانهای چندطبقه و پروژههای صنعتی |
| ۲۴ | A4 | ۲۴ | ۴۵.۲ | ستونها و تیرهای اصلی، پلها و فونداسیونهای سنگین |
| ۲۶ | A4 | ۲۶ | ۵۳.۳ | سازههای سنگین صنعتی، پلها و فونداسیونهای بزرگ |
| ۲۸ | A4 | ۲۸ | ۶۱.۹ | تیرها و ستونهای اصلی در پروژههای صنعتی و تجاری بزرگ |
| ۳۲ | A4 | ۳۲ | ۷۹.۸ | پلها، سازههای صنعتی بسیار سنگین و فونداسیونهای عظیم |
| ۳۶ | A4 | ۳۶ | ۱۰۲.۰ | پروژههای خاص و سازههای با بارگذاری فوقالعاده بالا |
| ۳۸ | A4 | ۳۸ | ۱۱۲.۰ | ستونها و تیرهای اصلی پلها و سازههای صنعتی بزرگ |
| ۴۰ | A4 | ۴۰ | ۱۲۳.۰ | سازههای صنعتی و عمرانی با نیاز به مقاومت بسیار زیاد |
| ۴۲ | A4 | ۴۲ | ۱۳۵.۰ | پروژههای زیرساختی، پلها و ساختمانهای عظیم |
| ۵۰ | A4 | ۵۰ | ۱۹۶.۰ | سازههای عظیم صنعتی، سدها و پلهای بزرگ، فونداسیونهای فوقسنگین |
پرفروشترین سایزهای میلگرد
انتخاب انواع سایز میلگرد تاثیر مستقیمی روی استحکام و ایمنی سازه دارد. با وجود تنوع سایزها، برخی از آنها به دلیل کاربرد گسترده، بیشتر استفاده میشوند. بر اساس بررسیهای بازار، پر مصرفترین سایز میلگرد شامل میلگردهای ۱۲، ۱۴، ۱۶ و ۱۸ است. این سایزها به دلیل تطابق با نیازهای مختلف پروژهها و موجودی بالای بازار، پرفروش و پر مصرف هستند.
چرا تشخیص سایز میلگرد اهمیت دارد؟
تشخیص سایز میلگرد در پروژههای ساختمانی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا به صورت مستقیم بر استحکام، ایمنی و هزینههای پروژه تاثیر میگذارد. استفاده از سایز نامناسب میتواند منجر به کاهش مقاومت سازه، افزایش هزینهها و حتی بروز مشکلات ایمنی شود.
نحوه تشخیص سایز میلگرد
برای اندازهگیری سایز میلگرد، ابزارهای مختلفی وجود دارد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. در ادامه به معرفی این ابزارها و روشهای استفاده از آنها میپردازیم:
- کولیس (Caliper): کولیس یکی از دقیقترین ابزارهای اندازهگیری است که میتواند قطر میلگرد را با دقت بالا اندازهگیری کند.
- گیج اندازهگیری میلگرد: گیج اندازهگیری میلگرد یا شابلون میلگرد ابزاری است که از جنس فولاد ضد زنگ ساخته میشود و برای تشخیص سایز میلگردهای آجدار با قطر ۱۲ تا ۲۸ میلیمتر طراحی شده است.
- وزنکردن میلگرد:این روش برای میلگردهای ساده و آجدار با طولهای مختلف کاربرد دارد و دقت بالایی دارد.
- روشهای تجربی: برخی از مهندسان با تجربه، با استفاده از انگشتان دست یا مقایسه میلگرد با سایر میلگردهای استاندارد، سایز میلگرد را تشخیص میدهند. این روشها به دلیل نیاز به تجربه و دقت بالا، برای افراد مبتدی توصیه نمیشود.
در نهایت، برای تشخیص دقیق انواع سایز میلگرد، استفاده از ابزارهای استاندارد مانند کولیس، گیج اندازهگیری میلگرد و شابلون توصیه میشود. این ابزارها با دقت بالا و سهولت استفاده، کمک شایانی به مهندسان و پیمانکاران در پروژههای ساختمانی میکنند.
